Met verlies

- Yg. 1930, nr. 35 -

De identiteitskaart is het huis binnengekomen. Nummer zo en zo. Stembureau hier en daar. Wat ben je aan het doen?

Thuis blijven? Maar ze zullen dan in de middag komen, de sleepboten, en zachte woede uitstralen. Eigenlijk echt. Je bent tenslotte toch een burger? Het kan bij een stem aankomen; op de jouwe!

Ga je heen? Liggend in het bos met je rugzak? Het lijkt op ontsnapping, lafheid. Werkt ook niet. Zou een zeer slechte indruk maken.

Dus ga. De keuze is immers geheim. U kunt twee vellen papier doen in plaats van één in de envelop. U kunt twee of helemaal geen partijen aanvinken. Dan is de stemming ongeldig. Maar het geweten zegt: dit is iets van fraude, als je het opzettelijk doet; je zou je voor jezelf schamen.

Maar in godsnaam, wat kan iemand kiezen met een zuiver geweten? Welke partij is de juiste? Heb je niet altijd de verdomde bonzen uitgelachen?

Aha, er zijn de zogenaamde splinterpartijen. Is de USP van de dappere oude Ledebour er nog? Of wat dacht je van Vitus Hellers Christelijk-Sociale Rijkspartij? Mensen zijn tot op het bot socialistisch en pacifistisch. Was het echt de moeite waard om ondersteund te worden?

Alleen: ze zullen zeker niet doordringen. 60.000 stemt in een kiesdistrict, anders past het niet! En dat is onmogelijk. Alle stemmen die vallen op splinterpartijen gaan verloren en worden tevergeefs weggegeven. Zelfs als het twee of drie zitplaatsen zou kosten voor zo'n kleine groep, wat zou dan de waarde zijn? Nee, dat denken wij te politiek. Als ik mijn stem uitbreng, zou die in ieder geval een klein gewicht moeten hebben.

Dus blijf: SPD of KPD Welke van de twee? Het slagschipfeest? De zelfhakkers?

De sociaal-democraten bleken in de laatste Rijksdag en in het kabinet Hermann Müller zo onbetrouwbaar en incompetent te zijn dat ik zwoer dat ik de volgende keer niet op lijst 1 zou stemmen. Moet ik mezelf blootstellen aan nieuwe teleurstellingen? Kan men een partij kiezen waaruit niets, maar helemaal niets te verwachten is?

Maar is niet een sterke sociaaldemocratie de enige mogelijkheid tot redding van het naderende blok burgers, wiens schaduw steeds duidelijker wordt aan de horizon? Voor een burgerblok met de opname van de Hakenkreuzler, waarvan een paar weken geleden nog niet werd gedacht dat het "kon regeren", dat vandaag nauwelijks kan worden ondertekend? Zou een "Hindenburg-kabinet", een reactionaire regering van de nationaal-socialisten tot de staatspartij, geen groot ongeluk voor Duitsland zijn? Te meer, als een sterk en agressief radicaal links haar de gewenste gelegenheid zou geven om "uit te reiken"? Kan iemand zo'n gevaarlijke wending aanmoedigen?

De communisten komen niet in aanmerking voor overheidsvorming, voor enig "positief" politiek werk. Tot hun en ons geluk, want zoals ze zijn, hebben ze er net zo weinig mee te maken als de Hitlerieten. Maar zijn ze niet de enige betrouwbare oppositiepartij die we hebben? Zou ik niet bijna altijd in de laatste Rijksdag hebben gestemd zoals de communisten? Zullen er in de volgende Reichstag niet worden gedebatteerd - hervorming van het strafrecht, schoolrecht, kerkwetten, sociaal beleid, belastingkwesties, loonwetgeving, betrekkingen met Rusland - waar ik bijna zeker kan aannemen dat de Communistische Partij mijn mening zal ondersteunen? Dus, is het niet het beste om communistisch te stemmen?

Ik wil er nog eens over nadenken. Wat is de naam van het oude, goede verkiezingsrecept van Herr von Gerlach? "Beter een meter te ver naar links dan een inch te ver naar rechts!"

1930, 35 · Erich Schairer